Brilarmoede onder lage inkomens

Toegang tot oogzorg is voor Nederlanders met een laag inkomen geen vanzelfsprekendheid. Eén op de vijf ziet momenteel niet goed en heeft een (nieuwe) bril nodig. Dat blijkt uit onderzoek van Motivaction, het Leger des Heils en Specsavers onder Nederlanders die onder de armoedegrens leven. Een kwart stelt een bezoek aan de opticien uit vanwege financiële stress. Gebrek aan goede oogzorg belemmert hen in het dagelijks leven, zoals lezen en werken, en heeft aantoonbare gevolgen voor de kwaliteit van leven.
 
Om dit taboe te doorbreken zet Specsavers brilarmoede hoger op de agenda. In samenwerking met het Leger des Heils introduceert de oogzorgketen een brillenprogramma om oogzorg financieel toegankelijker te maken.
 
Kwart van mensen in armoede stelt oogzorg uit
Voor driekwart van de Nederlanders met een jaarinkomen onder de 33.500 euro is rondkomen een dagelijkse uitdaging (71 procent). 40 procent ervaart medische kosten, waaronder brillen, als een grotere financiële last dan kleding of zelfs woonlasten. Voor één op de vier is de financiële druk zo groot dat noodzakelijke oogzorg wordt uitgesteld.
 
Ine Voorham van het Leger des Heils: “Iedere euro moeten omdraaien omdat je geld tekortkomt voor eten, drinken en huisvesting is al zwaar. Maar als je dag in dag uit de wereld om je heen niet scherp kunt zien omdat een goede bril ontbreekt, is dat niet alleen lastig, maar ook gevaarlijk.”
 
Eén op de vier geen geld voor nieuwe bril
Het onderzoek laat zien dat zichtproblemen binnen deze groep veel voorkomen en dat een oplossing vaak niet binnen handbereik ligt. 25 procent van de brildragers loopt rond met een versleten bril of een bril met de verkeerde sterkte, meestal door gebrek aan geld. Daarnaast heeft 23 procent al langer dan vijf jaar geen oogmeting laten doen. Kosten spelen hierbij een belangrijke rol: voor mensen die slecht zien maar geen bril of lenzen hebben, is ‘te duur’ de meest genoemde reden.
 
Een respondent uit een buurthuiskamer van het Leger des Heils in Utrecht vertelt: “Mijn linkeroog ziet vier procent door een lui oog uit mijn jeugd, mijn rechteroog vijftig procent. Een bril is noodzaak, maar ik kan het niet betalen.”
 
Grote impact op kwaliteit van leven
“Het onderzoek toont de schrikbarende realiteit van brilarmoede in Nederland,” zegt Wouter van der Hoeven, directeur van Specsavers Nederland. “Voor veel mensen is een bril te duur of zelfs een luxe. Wij vinden dat goede oogzorg voor iedereen toegankelijk moet zijn.”
 
Gebrek aan goede oogzorg belemmert mensen in hun dagelijks functioneren en heeft grote impact op hun kwaliteit van leven. 77 procent vindt dat de overheid meer moet doen om mensen te helpen die geen bril kunnen betalen.
 
Specsavers lanceert brillenprogramma
Specsavers en het Leger des Heils werken al jaren samen om mensen in een financieel kwetsbare positie te ondersteunen via ruim 130 buurthuiskamers in Nederland. Met het nieuwe brillenprogramma krijgen meer dan 650 mensen via deze buurthuiskamers een nieuwe bril.
 
Daarnaast overhandigde Specsavers op 30 januari een cheque van 191.000 euro aan het Leger des Heils. Dit bedrag is in 2025 door alle winkels bij elkaar gespaard door per verkocht montuur en hoortoestel een bedrag opzij te zetten. Met deze steun kunnen de buurthuiskamers zich blijven inzetten tegen eenzaamheid en bestaansonzekerheid.